O inflamatornim bolestima creva

Pod terminom Inflamatorne bolesti creva - IBD podrazumevaju se Kronova bolest i ulcerozni kolitis, koje u svojoj osnovi imaju autoimunsku reakciju. Svrstavaju se u idiopatske bolesti, obzirom da je uzrok još uvek nepoznat, a pri čemu se smatra da nastaju kao posledica genetske predispozicije.

Ove bolesti se klinički manifestuju postojanjem hroničnog zapaljenja određenog dela digestivnog trakta, uz povremenu akutizaciju, praćeno različitim simptomima i nepredvidivim tokom.

Najčešće se dijagnostikuju između 15. i 30. godine života, dok se drugi starosni pik registruje između 55. i 65. godine. Procenjuje se da oko 3% populacije u Evropi boluje od IBD, što je oko 3 miliona ljudi. Pored toga, brojne studije tokom poslednjih godina pokazuju porast učestalosti ovih bolesti u različitim delovima sveta ukazujući na globalni zdravstveni problem. Na porast učestalosti utiču različiti faktori sredine: izostanak dojenja i upotreba antibiotika u ranom detinjstvu, način ishrane, pušenje, stres, poremećaj sna, deficit vitamina D.

Najčešći simptomi kod IBD-a su:

  • Abdominalni bolovi i grčevi

  • Učestala ili perzistentna (stalna) dijareja

  • Prisustvo krvi u stolici ili rektalno krvarenje

  • Gubitak u telesnoj težini

  • Hroničan zamor

Kronova bolest

Kronova bolest (Mb Crohn) je idiopatsko, autoimunsko oboljenje, koje se karakteriše hroničnim tokom sa povremenim akutizacijama (egzarcerbacija, relaps), između kojih je bolest u mirnoj fazi (remisija). Tok je nepredvidiv. Iako može zahvatiti bilo koji deo digestivnog trakta - od usta do anusa, zapaljenje je najčešće lokalizovano na završnom delu tankog creva (terminalni ileum) i na uzlaznom delu debelog creva. Način ispoljavanja i simptomi zavise od zahvaćenog dela digestivne cevi i opsežnosti bolesti, kao i nastanka komplikacija koje mogu biti:

  • ožiljavanje i suženja (stenoze)

  • vezana creva (ileus)

  • apscesi i fistule (komunikacija između šupljih organa npr. creva i bešike, creva i vagine, ili komunikacija između šupljeg organa i spoljašnje sredine npr. perianalna fistula)

Komplikacije Kronove bolesti mogu se javiti i izvan digestivnog trakta u vidu kožnih osipa, promena na očima, bolova u zglobovima, bolesti jetre i bubrega (često je formiranje bubrežnih i žučnih kamenaca). Rizik za razvoj kolorektalnog karcinoma zavisi od dužine trajanja i težine inflamatorne bolesti.

Ulcerozni kolitis

Ulcerozni kolitis (colitis ulcerosa) se karakteriše prisustvom specifičnih ulceracija i erozija na sluznici isključivo debelog creva. Oboljenje se primarno javlja u završnom delu debelog creva (rektumu), odakle se može proširiti i na ostale njegove delove. Ulcerozni kolitis ima nekih sličnosti sa Kronovom bolešću, međutim u 10-20% slučajeva ih je teško razlikovati - nedeterminisani kolitis.

Iako je uzrok ulceroznog kolitisa nepoznat, pretpostavlja se da genetski faktori i faktori sredine utiču na pojavu ove bolesti. Međutim, za razliku od Kronove bolesti smatra se da u slučaju ulceroznog kolitisa veći značaj imaju faktori sredine: upotreba nesteroidnih antiinflamatornih lekova i oralnih kontraceptiva, kao i pušenje koje u ovom slučaju neobično ima protektivnu ulogu, odnosno prekid pušenja povećava rizik za pogoršanje bolesti. Iako dijetetski režim ishrane može ublažiti simptome bolesti, smatra se da ulcerozni kolitis nije izazvan načinom ishrane. Pored toga, naglašena je povezanost bakterija iz debelog creva sa nastankom ulceroznog kolitisa, pošto imunološki sistem gubi toleranciju prema inače neškodljivim mikroorganizmima.

Klinička slika ulceroznog kolitisa zavisi od stepena zahvaćenosti debelog creva i karakteriše se periodima pogoršanja (relaps) i periodima bez tegoba (remisija). Glavni simptomi aktivne bolesti su učestale vodenaste stolice sa primesama krvi i sluzi koje traju nekoliko nedelja, abdominalni bolovi, blago povišena telesna temperatura, mučnina, povraćanje, gubitak na težini. Hronični gubitak krvi stolicom uzrokuje anemiju. Ulcerozni kolitis je povremeno praćen inflamatornim procesom koji zahvata i ostale delove tela: zglobove (artritis), usnu duplju (aftozne ulceracije), kožu, oči, žučne kanale. Kod dece, kao i u slučaju Kronove bolesti, uočava se poremećaj rasta i razvoja. Značajan rizik za razvoj kolorektalnog karcinoma se javlja nakon deset godina od ispoljavanja bolesti, zbog degenerativnih promena koje zahvataju sluznicu debelog creva.

Razlika između Kronove bolesti i ulceroznog kolitisa

  • Kronova bolest može zahvatiti bilo koji deo digestivnog trakta - od usta do anusa, dok ulcerozni kolitis zahvata samo debelo crevo.

  • Zapaljenske promene kod Kronove bolesti su u vidu plaža između kojih se nalazi tkivo koje nije obuhvaćeno upalom, dok su kod ulceroznog kolitisa one u kontinuitetu.

  • Zapaljenski proces kod Kronove bolesti obuhvata punu debljinu zida zahvaćenog organa, dok je kod ulceroznog kolitisa ono ograničeno na sluznicu.

Dijagnostika

Za postavljanje dijagnoze IBD pored anamnestičkih podataka i kliničkog pregleda, primenjuju se endoskopske, radiološke i laboratorijske metode. Kolonoskopija predstavlja zlatni standard u dijagnostici, određivanju stepena aktivnosti i proširenosti bolesti. Ona pruža mogućnost direktnog pregleda sluznice debelog creva i eventualno uzimanje uzoraka tkiva kako bi se patohistološkim nalazom bolest potvrdila.

Lečenje

Lakši oblici se mogu tretirati lekovima poput aminosalicilatima, kortikosteroidima i imunomodulatorima. Ozbiljni oblici oboljenja iz ove grupe ponekad iziskuju hirurško rešavanje u smislu uklanjanja oštećenih delova gastrointestinalnog trakta.

Pročitajte

Cenovnik

Pregledi i dijagnostika

  • Pregled lekara specijaliste

    2.890,00 - 7,220,00

  • Pregled profesora univerziteta

    5.000,00 - 10.000,00

  • Kontrolni pregled lekara specijaliste

    2.550,00 - 3.890,00

  • Ultrazvuk abdomena

    5.000,00 - 7.800,00

  • Ultrazvuk abdomena sa kolor-doplerom

    5.000,00 - 7.800,00

  • RTG dijagnostika

    6.550,00

  • Proktološki pregled sa anoskopijom

    5.000,00

  • Kontrolni proktološki pregled sa anoskopijom

    3.900,00

Endoskopija

  • Gastroskopija

    15.560,00

  • Gastroskopija

    intravenska anestezija

    18.880,00

  • Kolonoskopija

    21.111,00

  • Kolonoskopija

    intravenska anestezija

    24.445,00

Operacije

  • Adhezioliza

    65.580,00

  • Resekcija creva

    klasično

    524.400,00

  • Resekcija divertikuluma

    minimalno-invazivno - laparoskopski

    655.560,00

  • Kreiranje stome

    minimalno-invazivno - perkutano

    196.680,00

  • Kreiranje stome

    minimalno-invazivno - laparoskopski

    262.200,00

  • Zatvaranje (okluzija) stome

    262.200,00

  • Desna hemikolektomija

    589.980,00 - 786.660,00

  • Leva hemikolektomija

    589.980,00 - 786.660,00

  • Prednja gornja resekcija rektuma

    721.080,00 - 852.240,00

  • Prednja donja resekcija rektuma

    786.660,00 - 1.048.860,00

  • Totalna kolektomija sa ileostomom

    852.240,00 - 1.048.860,00

  • Restorativna proktokolektomija

    (kod ulceroznog kolitisa)

    1.311.060,00 - 1.573.320,00

  • Bypass anastomoza

    458.880,00

  • Rektopeksija

    minimalno-invazivno - laparoskopski

    524.400,00